Geschiedenis Brandweer Eijsden

Bij het schrijven van de geschiedenis van de Brandweer Eijsden, ben je heel erg afhankelijk van wat "de oude garde" kan vertellen. Het onderstaande is een samenvatting van hetgeen Hub Phillippens ons verteld heeft. Een en ander is aangevuld met foto's uit de oude doos. Voor de hedendaagse brandweerman is het onvoorstelbaar met welk materiaal en onder wat voor een omstandigheden soms gewerkt werd.

Hub Philippens was in 1957 verkenner (bij de Scouting) en met een man of zes wilden ze graag het insigne "brandweerman" halen. Die cursus werd toen gegeven door A. v.d. Cruijs en J. Wolfs (Jeng van Nelke). De cursus werd toen afgesloten met een officieel getuigschrift dat werd uitgereikt door de toenmalige burgemeester Duijsens.

Na afloop van de cursus vroeg A. v.d. Cruijs of Hub geen zin had om bij de brandweer te komen. En dat was een hele eer! Zo zijn Hub Phillippens en Hub Peerboom zaliger bij de brandweer gekomen. Beide waren nog geen achttien jaar en zodoende konden ze voorlopig alleen op proef komen. Per 1 augustus van datzelfde jaar volgde echter toch hun aanstelling. Vanaf dat moment was Hub iedere maandag "op oefening". Behalve in de kersentijd want dan waren veel brandweermannen aan het plukken.

In die jaren was de brandweer gehuisvest in een garage naast het gemeentehuis. Van een kazerne was dus geen sprake. Als het waaide kon de ijzeren rolpoort net zo goed open gelaten worden, zo tochte het daar.

De brandweermannen hadden een Magirus Deutz als brandweervoertuig ter beschikking. Deze was uitgerust met een lagedruk voorbouwpomp en achterin een tank met hogedruk pomp. De hogedrukpomp was een plunjerpomp met overdrukventiel.

De Magirus had echter als grootste nadeel zijn snelheid. Want in ons heuvellandschap was hij niet voorruit te branden. Aangezien vroeger het verzorgingsgebied van brandweer Eijsden veel groter was (Eijsden + Banholt, Noorbeek, Mheer en St. Geertruid) werd er nogal eens uitgerukt naar plaatsen die voor de Magirus moeilijk te bereiken waren. Giel Rozenhout, toenmalig chauffeur, stond dan op het gaspedaal maar ondanks het uiten van krachttermen ging je met de fiets sneller de "bergen" op. Als het sneeuwde moest iemand op de treeplank gaan staan om de ruitenwissers te helpen, die konden dat werk niet aan. Was de Magirus met zijn bemanning dan eindelijk aangekomen in een van bovengenoemde dorpen, dan was het brandje al vaak uitgebreid naar een echte brand!

Verder was er nog een oude Chevrolet (bouwjaar rond 1935!) met brede spatborden aan de voorkant die door liepen als treeplanken naar achteren. In de spatborden waren twee uitsparingen gemaakt om reservewielen op te bergen. In één van die uitsparingen zaten echter het opzetstuk en de sleutel. De chauffeur zat samen met de bevelvoerder in de cabine terwijl de manschappen achterin zaten met de ruggen tegen elkaar op banken gewoon in de open lucht. In deze banken lagen slangen terwijl boven hun hoofden in een rek een ladder lag. De brandweermannen hadden ook nog een aanhangwagen met een DKW pompje op. Het was een twee-tact motor met kickstarter. Deze pomp produceerde echter meer lawaai als water.

Dit pompje is later vervangen door een zelfgemaakte pomp van een tweedehands V-8 motor en een centrifugaalpomp. Dit alles werd in eigen beheer gedaan want geld was er niet. De hele motor werd uit elkaar gehaald, kleppen en zittingen werden opgeschuurd en weer in elkaar gezet. Op deze manier heeft Hub geleerd hoe een motor werkt. De pomp werd d.m.v. een vaste koppeling aan de motor gekoppeld maar dit bleek een foutje te zijn. Aangezien de motor een te hoog toerental had voor deze centrifugaalpomp, liep de druk bij stationnair toerental al snel op tot boven de 10 Bar. Er moest dus altijd "gelummeld" worden behalve bij het waterkanon. Maar het functioneerde beter als het DKW pompje.

Op een gegeven moment werd de Chevrolet (van voor de oorlog) vervangen door een tweedehands Ford Taunus busje. Nu konden de mannen tenminste droog op het brandadres komen. Dat het een oudere auto was bleek wel uit het feit, verteld Hub, dat ze een keer tijdens het poetsen van de auto, een nest muizen vonden in de zitting van een stoel! De uitrusting van de brandweer kreeg ineens een sprong voorruit omdat zich in Martelange (Luxemburg) een ernstig ongeluk voordeed. Er was een tankwagen geladen met propeen gekanteld en de vloeistof lekte uit de tank. De vloeistof, die zwaarder is als lucht, liep in veel huizen de kelders in en een grote ontploffing kon niet uitblijven. Hierbij waren veel doden te betreuren. Dit soort tankwagens reed echter ook door Eijsden en moesten vaak lang wachten aan het Withuis om ingeklaard te worden. De kans dat een soortgelijk ongeluk als in Martelange hier in Eijsden zou gebeuren was dus niet denkbeeldig.

Al snel werden een poederblusseraanhanger van 250 kg, een schuim/waterkanon en een Opel Blitz bestelwagen aangeschaft. Die Opel is ook weer in eigen beheer omgebouwd tot brandweervoertuig. Het schuim/waterkanon werd boven op het dak gemonteerd maar dat bleek een fout. Het voertuig had hierdoor zijn gewicht te hoog op de wagen liggen waardoor hij bij iedere bocht dreigde om te kiepen. Het kanon is toen op een aparte aanhanger gemonteerd en is nu nog altijd in actieve dienst, evenals de poederblusser van 250 kg.

In 1972 werd op de brandweer Rai een nieuwe Magirus gekocht die iets goedkoper werd geleverd omdat het een showmodel was. In 1979 werd er weer een Magirus gekocht nu ter vervanging van de Opel Blitz. Deze werd opgebouwd in Hoogeveen.

In 1991 was de Magirus van 1972 helemaal versleten maar B&W wilden geen nieuwe TS aanschaffen. Ondanks gegronde redenen om dit wél te doen ging de gemeente niet overstag. Dit groeide uit tot een fiks meningsverschil. Hierop vond er een staking van het gehele korps plaats in juni 1991 en dat haalde zelfs de landelijke pers. Het was nl. nog nooit voorgekomen dat een heel korps er tegelijk het (brandweer)bijltje bij neer deed leggen. Door tussenkomst van de brandweerbond en de toenmalig cdt. Brandweer Maastricht Dhr. Schmedding is toch weer alles goed gekomen. Dit resulteerde in de aanschaf van een nieuwe TS van Mercedes opgebouwd door Spijkstaal. Tien jaar later dreigde het verhaal zich weer te herhalen, maar na veel vijven en zessen werd de Magirus uit 1979 vervangen door een 4 WD Mercedes.

Hub heeft de volgende commandanten meegemaakt:

• P. Maessen tot 1961
• A. v.d. Cruijs van 1961-1971
• G. v.d. Cruijs van 1971-1992
• E. Macheels van 1992-1995
• J. Vervoort van 1995-2003

Ondertussen is Hub Philippens niet meer bij de brandweer. Tenminste, als hij er niet toch is, want hij is iedere maandag getrouw aanwezig om veel administratief werk te verrichten voor de brandweer. Hub heeft, door zijn zeer jeugdige toegang tot het korps, ook het 40 jarig brandweerjubileum gehaald. Dit is niet voor veel mensen weggelegd en hij heeft daar ook een lintje voor gekregen.

Wij willen Hub dan ook bedanken voor de informatie die hij heeft gegeven om een klein stukje historie te schrijven. Lang niet alle informatie is hierin verwerkt, want dan zou het meer op een boek lijken.

Hub bedankt!